SER bekijkt plasticplan breder dan verbod op wegwerpartikelen

Willemstad, 12 mei 2026 – De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft advies uitgebracht over het initiatiefvoorstel van de MAN-PIN-fractie in de Staten tot wijziging van de Landsverordening Openbare Orde. Het voorstel richt zich op het beperken van de verstrekking en aanbieding van kunststofproducten voor eenmalig gebruik, vooral bij openbare evenementen en bij verkoop of verstrekking op of aan de openbare weg.

Met het initiatiefwetsvoorstel willen de indieners de vervuiling van de openbare ruimte terugdringen en de verantwoordelijkheid voor afvalinzameling nadrukkelijker leggen bij vergunninghouders, organisatoren en verstrekkers. Het voorstel raakt daarmee aan een vraagstuk dat in Curaçao zichtbaar is op straat, langs de kust en bij publieke evenementen, maar dat tegelijkertijd onderdeel is van een bredere internationale discussie over plastic afval, circulaire economie en de leefbaarheid van eilandsamenlevingen.

Het gaat om een aangepast initiatiefontwerp. Een eerdere versie werd in februari 2020 al aan de SER voorgelegd, waarna de Raad in juli van dat jaar advies uitbracht. In de nieuwe adviesronde heeft de SER het voorstel niet alleen benaderd als een milieumaatregel, maar ook als een sociaaleconomisch en bestuurlijk uitvoeringsvraagstuk. De centrale vraag was niet uitsluitend of minder wegwerpplastic wenselijk is, maar vooral onder welke voorwaarden een dergelijke maatregel in de praktijk effect kan hebben.

De SER heeft het initiatief beoordeeld vanuit verschillende invalshoeken. Daarbij is gekeken naar de mogelijke bijdrage aan het verminderen van kunststof gerelateerd zwerfafval, maar ook naar de juridische afbakening van de maatregel, de uitvoerbaarheid voor vergunningverleners en toezichthouders, de handhaafbaarheid in de openbare ruimte en de gevolgen voor ondernemers en consumenten. Ook de beschikbaarheid en betaalbaarheid van alternatieven, de positie van kleine ondernemers, de rol van publiekscommunicatie en de noodzaak van duidelijke overgangstermijnen zijn in de beoordeling betrokken.

Volgens de SER laat het voorstel zien dat het probleem van plastic afval niet met één norm of verbod kan worden opgelost. Een beperking op wegwerpartikelen kan alleen effectief zijn wanneer zij wordt ingebed in een bredere aanpak waarin afvalpreventie, hergebruik, gedragsverandering, praktische handhaving en periodieke evaluatie samenkomen. Juist in een kleine, toeristisch georiënteerde economie als Curaçao kunnen milieukwaliteit, volksgezondheid, straatbeeld en economische aantrekkelijkheid niet los van elkaar worden gezien.

Het tripartiete adviesorgaan heeft daarom vooral gekeken naar de voorwaarden waaronder het initiatief uitvoerbaar, controleerbaar en maatschappelijk werkbaar kan zijn. Daarbij gaat het onder meer om heldere definities, duidelijke verantwoordelijkheden voor vergunninghouders en verstrekkers, realistische handhavingscapaciteit, tijdige communicatie aan ondernemers en consumenten, en voldoende ruimte voor aanpassing binnen sectoren die direct met het publiek werken.

Het advies van de SER plaatst het initiatiefvoorstel daarmee in een bredere beleidscontext. Plasticreductie is niet alleen een kwestie van verbieden, maar ook van organiseren: wie zamelt in, wie houdt toezicht, welke alternatieven zijn beschikbaar, hoe worden ondernemers voorbereid en hoe wordt gemeten of de maatregel daadwerkelijk leidt tot minder zwerfafval. Die vragen zijn bepalend voor de vraag of het voorstel in de praktijk kan bijdragen aan een schonere, gezondere en economisch aantrekkelijke leefomgeving.